سرگیجه در سالمندان

گیجی و سرگیجه یک مشکل خیلی معمول در سالمندان است. در سن 70 سال، 36 درصد زنان و 29 درصد مردان مشکل تعادلی دارند و در سالمندان زن و مرد 88 تا 90 سال این رقم به 51 درصد و 45 درصد می رسد. در سالمندان با سن بیش از 75 سال که به مطب پزشک مراجعه می کنند گیجی معمولترین شکایت بوده است. گیجی همراه با افزایش خطر افتادن می باشد. به علاوه، به دلیل ترس از افتادن، فعالیت های فیزیکی سالمند کاهش می یابد و درجه بالای افسردگی نیز در سالمندان با مشکلات تعادلی و سرگیجه دیده می شود.
کاهش مرتبط با سن در عملکرد سیستم دهلیزی با اصلاحات مختلفی مثل presbystatis، presbylibrium و عدم تعادل سالمندی بیان می شود. در این سالمندان، نتایج آزمون رومبرگ که یک ارزیابی از سطح توانایی های تعادلی فرد است ضعف پیشرونده توانایی های تعادلی را نشان داده است. همچنین به دلیل مشکلات همراه مثل ضعف بینایی، نوروپاتی محیطی و کاهش نوروپلاستیسیتی، فرایند جبران دهلیزی (Vestibular Compensation) موفق نخواهد بود. سالمندی غیر قابل اجتناب است بنابراین مهم است که به این موضوع توجه شود که حتی سالمندان با تغییرات مرتبط با سن در عملکرد دهلیزی همچنان می توانند از مداخلات بهره مند شوند. این اشتباه که گیجی بخشی از سالمندی است و بنابراین قابل درمان نیست منجر به تاخیر در تشخیص سالمندان با بیماریهای سرگیجه ای قابل درمان مثل سرگیجه وضعیتی حمله ای خوش خیم (BPPV) می شود.
علت گیجی و سرگیجه در سالمندان در مطالعات مختلف بسته به اینکه جمعیت مورد مطالعه از چه گروهی انتخاب شده اند متفاوت بوده است. بیماریهای قلبی-عروقی، سرگیجه وضعیتی حمله ای خوش خیم (BPPV)، نوریت دهلیزی، بیماری منیر، شوانومای دهلیزی و نقایص چند حسی (یعنی نوروپاتی به همراه اختلال بینایی) معمولترین دلایل گیجی، سرگیجه و عدم تعادل در سالمندان هستند. به علاوه، اختلالات نورولوژیک مثل سکته، نارسایی ورتبروبازیلار، بیماری پارکینسون، ام اس، آتاکسی مخچه ای و مالفورماسیون Arnold-Chiari می توانند همراه با سرگیجه، عدم تعادل و اختلالات را رفتن در سالمندان دیده شوند. در سالمندانی که دچار مشکلات گردنی مثل دیسک گردن هستند، ممکن است علت سرگیجه، گردنی (cervicogenic) باشد. در مواردی نیز علت گیجی، سرگیجه و عدم تعادل در سالمندان، اثرات جانبی برخی از داروها می باشد.
در انتها باید به این نکته اشاره شود که عامل اصلی در درمان موفق گیجی، سرگیجه و عدم تعادل در سالمندان تشخیص قطعی عامل ایجادکننده آن است. بیمار سالمند دچار این مشکلات باید در ابتدا به پزشک مراجعه نماید تا با بررسی های اولیه علت احتمالی سرگیجه و عدم تعادل وی مشخص شود. در این مرحله اگر عامل ایجاد کننده خطر جدی برای زندگی سالمند داشته باشد اقدامات لازم مثل بررسی های تصویربرداری، سونوگرافی داپلر عروق مغزی و سپس اقدامات درمانی صورت می پذیرد. در غیراینصورت، بیمار به کلینیک های سرگیجه ارجاع داده می شود تا با انجام آزمایشات تخصصی مثل ویدیونیستاگموگرافی، الکتروکوکلئوگرافی، ومپ، آزمون ویدیویی تکان سر (vHIT)، صندلی چرخان و پوسچروگرافی نوع بیماری سرگیجه ای مشخص شود و براساس تشخیص صحیح اقدامات درمانی لازم مثل دارودرمانی و توانبخشی دهلیزی صورت پذیرد. لازمه درمان صحیح سرگیجه، تشخیص صحیح است.